و بعضى گفته اند : غنا آوازى است كه با آن طرب مىكنند چنان كه در قاموس مىگويد : « الغِناءُ ككِساء من الصوت ما طُرِّبَ به » . « 1 » و بعضى ديگر گفته اند : بلند كردن صدا از پى هم مطلقاً غنا است چنان كه ابن اثير در نهايه مىگويد : « كلُّ مَنْ رَفَعَ صوتَه و والاه فصوتُه عند العرب غِناء » . « 2 » و حكم كردن به حرام بودنِ معانى مطلقاً ، منافى است با احاديثى كه قبل از اين مذكور شد ؛ به واسطهء آنكه احاديث مذكور دالَّند بر فضيلتِ آواز خوش . و سرود آواز خوش است . و نيز صوتِ حَسَن موجب طرب مستمع مىشود مگر كسى كه سقيم المزاج باشد . و قبل از اين گذشت كه از حسن صوتِ حضرت امام زين العابدين عليه السلام جمعى بيهوش شدند ، و آواز خوش ، بى رفع صوت و تتابعِ آن ممكن نيست . پس آنچه به خاطر فقير مىرسد ، آن است كه غناءِ مذموم آوازى است كه مشتمل بر لهو و باطل و دروغ ، و بهشت و آخرت را به خاطر نرساند . چنان كه تفسير كردنِ « لهو الحديث » و « قول زور » را كه در تنزيل واقع است به غنا ، مشعر است به آن ؛ زيرا كه لهو در لغت به معنى بازى است و چيزى كه كسى را از عمل خير باز دارد ، و « قول زور » به معنى دروغ و باطل است . و در كتاب عوالى اللآلي مروى است كه : حضرت رسالت صلى الله عليه و آله و سلم در وقت احتضار ابراهيم كه پسرِ آن حضرت بود گريان شد و آواز را به گريه بلند كرد . جمعى از صحابه كه با آن حضرت بودند ، گفتند : يا رسول الله ! شما خود مىگرييد و ما . .

--> « 1 » القاموس المحيط ، ج 4 ، ص 374 ، « غنى » « 2 » النهاية ، ج 3 ، ص 391 ، « غنى »